Cari hesap takibi nasıl yapılır? Excel'den kurtulmanın pratik yolu

Kuki CRM ekibi · 7 Ekim 2026 · 3 dk okuma

Cari hesap, bir müşteri ya da tedarikçiyle aranızdaki borç-alacak ilişkisinin kaydıdır. Satış yaptığınızda müşterinin borcu artar, ödeme aldığınızda azalır. Kâğıt üzerinde basit görünür; ama müşteri sayısı arttıkça "Kimden ne kadar alacağımız var?" sorusunun cevabı birkaç saat süren bir Excel çalışmasına dönüşür. Bu yazıda cari hesabı düzenli ve doğru tutmanın yolunu anlatıyoruz.

Cari hesap kartı neleri içermeli?

Her müşteri ve tedarikçi için tek bir kart açın. Kartta şu bilgiler bulunmalı:

  • Unvan, vergi dairesi ve vergi numarası: fatura için gerekli, sonradan aramak zaman alır.
  • Yetkili kişi ve iletişim bilgileri: tahsilat için kimi arayacağınız belli olsun.
  • Ödeme vadesi: peşin, 30 gün, 60 gün... Müşteriye özel vade varsa kartta yazsın.
  • Kredi limiti: bu müşteriye en fazla ne kadar açık hesap çalışırsınız?

Hareketleri tek yerden kaydedin

Cari hesabın doğruluğu, her hareketin eksiksiz girilmesine bağlıdır. Temel hareketler şunlardır:

  1. Satış faturası / sipariş: müşterinin borcunu artırır.
  2. Tahsilat: nakit, havale, kredi kartı, çek veya senet; borcu azaltır.
  3. İade: iade edilen mal için borç düşülür.
  4. Açılış bakiyesi: sisteme geçtiğiniz günkü devreden borç veya alacak.

En sık hata, satışın bir dosyada, tahsilatın başka bir dosyada ya da bir çalışanın defterinde tutulmasıdır. Ay sonunda iki liste uyuşmaz ve kimse hangisinin doğru olduğunu bilemez. Satış, sipariş ve tahsilat aynı sistemde ve aynı müşteri kartına bağlı olmalı.

İpucu: Kısmi ödemeleri hangi faturaya karşılık geldiğiyle kaydedin. "Müşteri 20.000 TL yatırdı" bilgisi, "Mart faturasının 20.000 TL'si ödendi, 8.500 TL kaldı" bilgisinden çok daha az işe yarar.

Bakiye ve vade takibi

Bir müşterinin toplam bakiyesi kadar, bu bakiyenin ne kadarının vadesinin geçtiği de önemlidir. 100.000 TL bakiyesi olan ama hepsi gelecek ay vadeli bir müşteri sorun değildir; 15.000 TL'si 60 gündür ödenmeyen müşteri ise acil aranmalıdır. Bu yüzden alacaklarınızı yaşlandırma tablosuyla izleyin:

  • Vadesi gelmemiş
  • 0-30 gün gecikmiş
  • 31-60 gün gecikmiş
  • 60 günden fazla gecikmiş

Haftada bir bu tabloya bakmak, nakit akışı sorunlarını ortaya çıkmadan görmenizi sağlar. Tahsilatı sistemli hale getirmek için tahsilat takibi rehberimize göz atın.

Ekstre ve mutabakat

Müşteriyle aranızdaki bakiyenin aynı olduğunu düzenli olarak teyit edin. Cari hesap ekstresi; belirli bir tarih aralığındaki tüm satış, tahsilat ve iadeleri ve sonunda kalan bakiyeyi gösterir. Ekstreyi PDF olarak müşteriye gönderip onay istemek (mutabakat) hem hataları erkenden yakalar hem de tahsilatı hızlandırır; çoğu müşteri borcunu yazılı olarak görünce ödemeyi öne alır.

Mutabakatı en azından çeyrek dönem sonlarında, büyük müşterilerle ise her ay yapın. Uyuşmazlık çıkarsa farkı hemen bulun: genellikle kaydedilmemiş bir iade, yanlış müşteriye işlenmiş bir havale ya da kur farkıdır.

Excel ile cari takibinin sınırları

Excel, beş-on müşteriye kadar idare eder. Sonrasında şu sorunlar başlar:

  • Aynı dosyayı iki kişi aynı anda güncelleyemez; sürümler karışır.
  • Formüller bir satır kayınca sessizce yanlış toplam verir.
  • Satış ekibi sahadan bakiyeyi göremez; borcu olan müşteriye yeniden açık hesap satış yapılır.
  • Hatırlatma yoktur; vadesi geçen alacak ancak biri fark edince aranır.

Cari hesabı CRM ile birlikte tutmanın en büyük faydası, satış ekibinin müşteriyi ararken bakiyeyi de görmesidir. Teklif hazırlarken "bu müşterinin 45 gündür ödenmeyen faturası var" uyarısını görmek, riskli satışları baştan engeller.

Özet

İyi bir cari hesap takibi için her müşteriye tek kart açın, tüm hareketleri aynı yere girin, vadeleri izleyin ve düzenli mutabakat yapın. Bu dört alışkanlık, alacaklarınızı kontrol altına almanın ve nakit sıkışıklığını önlemenin temelidir.

Sık sorulan sorular

Tedarikçi carisini de tutmalı mıyım?

Evet. Kime ne kadar borcunuz olduğunu ve ödeme günlerini bilmek, nakit planlamasının diğer yarısıdır. Alacak ve borç vadelerini yan yana görmek, ödeme günlerini tahsilat günlerine göre ayarlamanızı sağlar.

Çek ve senetler nasıl izlenir?

Alınan çek tahsilat olarak kaydedilir ama vadesi gelip tahsil edilene kadar ayrıca izlenmelidir. Çekin vadesini, bankasını ve durumunu (portföyde, bankada, tahsil edildi, karşılıksız) tutun. Karşılıksız çıkan çek, müşterinin borcunu yeniden açar.

Muhasebe programım var, ayrıca gerek var mı?

Muhasebe programı resmî kayıt içindir ve genellikle muhasebecinizdedir. Satış ekibinin günlük kararları için güncel bakiyeyi kendi ekranında görmesi gerekir. En iyi çözüm, satış tarafındaki cari bilgisinin muhasebe programıyla düzenli olarak eşleştirilmesidir; böylece aynı bilgiyi iki kez girmezsiniz.

Kur farkı nasıl ele alınır?

Döviz bazlı satış yapıyorsanız faturayı hangi kurla kestiğinizi ve tahsilatı hangi kurla aldığınızı kaydedin. Aradaki fark kur farkı faturasının konusudur; bunu ayın sonunda değil tahsilat anında hesaplamak, sürprizleri önler.

Bunu Kuki CRM'de dene

Müşteri, teklif, sipariş ve tahsilat tek ekranda. 30 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.